Het geheime ingrediënt in de textielindustrie: kwik-UV-lampen
Heb je je ooit afgevraagd waarom sommige geprinte stoffen perfect aanvoelen, terwijl andere al direct vlekken vertonen zodra je ze aanraakt? Meestal heeft dit te maken met wat er zich achter de schermen afspeelt. UV-hardening is in feite de ‘onzichtbare lijm’ in de textielindustrie. We gebruiken industriële kwikdamplampen om een chemische reactie in gang te zetten, waardoor verf, harsen en coatings diep in de vezels terechtkomen.
Zonder deze hoge energiebronnen zouden de afbeeldingen op de stoffen vlekken vertonen en zouden de waterafstotende coatings loskomen. Dat is natuurlijk niet gewenst.
Het juiste vermogen kiezen
Kwiklampen werken door het kwikdamp te activeren, zodat er kortegolfstraling wordt uitgestraald (voornamelijk UVC en UVB). In grote industriële installaties zijn twee factoren belangrijk: de vermogensdichtheid en de stabiliteit van de lamp. Hoe meer wattage er per millimeter is, hoe sneller de productie kan verlopen, zonder dat je je zorgen hoeft te maken over de hardeningstijd. Maar je kunt het vermogen niet zomaar verhogen. Je moet de uitgangssterkte van de lamp afstemmen op de specifieke fotoinitiator in de inkt. Als de golflengte zelfs maar iets afwijkt, krijg je een plakkerig oppervlak dat moeilijk te bewerken is.
Omgaan met de hitte
Deze lampen worden erg heet. Echt heel heet. Om te voorkomen dat ze smelten of barsten onder deze spanning, gebruiken we kwartsglas van hoge zuiverheid. Dit materiaal kan de hitte weerstaan en laat de UV-stralen ongehinderd door. We versterken ook de elektroden, zodat de lampen niet steeds kapotgaan wanneer je de schakelaar indrukt en loslaat.
Vergeet de reflector ook niet. Als de reflector niet goed is, gaat 30% van de elektriciteit verloren. Bovendien hebben je ventilatoren goed moeten werken. Als het apparaat te heet wordt, kan het kwartsglas vervormen. Dan verandert de brandpunt en ontstaan er ‘dode zones’ op het materiaal, waar niets is gehard.
De nadelen
We gebruiken deze lampen voor allerlei toepassingen, van schermprinten tot het bleken en waterafstoten van stoffen. Maar eerlijk gezegd heeft dit ook nadelen. Vanwege de kwikinhoud en het hoge energieverbruik zijn dit geen ‘groene’ energiedeviceën. Je betaalt dus meer voor elektriciteit om de snelste hardeningstijd te bereiken. Voor de ingenieurs betekent dit dat de elektrische panelen sterk genoeg moeten zijn om deze hoge spanning te kunnen dragen. Anders zal de stroomvoorziening steeds uitvallen.